Landgoedstichting in aanmerking voor anbi-status

Besproken wordt de uitspraak van de rechtbank Breda betreffende de anbi-status van een landgoedstichting. In casu hadden twee echtgenoten gezamenlijk een stichting opgericht. Het doel van de stichting was het beheer, het onderhoud, de instandhouding en de verdere ontwikkeling van een landgoed waartoe de echtgenoten en hun kinderen gerechtigd zijn. In 2009 heeft de stichting een verzoek ingediend om te worden aangemerkt als een anbi. De inspecteur heeft dit verzoek geweigerd omdat hij van mening is dat met de activiteiten van de stichting meer dan 50% het particuliere belang van de landgoedeigenaren is gediend. 
Echter, de rechtbank is van oordeel dat de stichting wel degelijk kwalificeert als anbi. In casu is door de stichting aannemelijk gemaakt dat zij voor meer dan 50% het algemeen belang heeft gediend. De feitelijke werkzaamheden van de stichting zijn namelijk gericht geweest op het bevorderen van het natuurschoon en daarmee is vooral het belang van het publiek gediend. Verder was het landgoed het gehele jaar opengesteld voor het publiek, ondanks dat het niet als een opengesteld NSW-landgoed was gerangschikt. De rechtbank verwerpt verder de stelling van de inspecteur dat de werkzaamheden van de stichting een waardevermeerdering van het landgoed hebben meegebracht  en daarmee het particuliere belang van de landgoedeigenaren hebben gediend. Uit de feiten blijkt  namelijk de stichting onder meer landbouwgrond heeft omgevormd in bos- en natuurterrein. Over het algemeen zal dit eerder leiden tot een waardevermindering. Zo er al sprake is van particulier belang, dan is deze volgens de rechtbank te gering om aan de anbi-status in de weg te staan.
Commentator wijst erop dat de staatssecretaris van Financiën zich kritisch heeft uitgelaten over  landgoederen die worden ondersteund door een stichting, maar in particuliere handen zijn.  Per 1 januari 2010 moeten instellingen minimaal voor 90% (daarvoor was dit 50%) het algemeen nut beogen. Volgens de staatssecretaris zal doorgaans het particuliere belang van de eigenaar van het landgoed worden gediend, zodat de stichting die zich ten doel stelt dat landgoed te ondersteunen niet als anbi kan kwalificeren. (Kamerstukken I, 2009-2010, 31.930, nr. D, p. 18). In de nadere memorie van antwoord (Kamerstukken I, 2009-2010, 31 930, nr. F, p. 13-14) is dit standpunt enigszins afgezwakt. De staatssecretaris heeft hierin namelijk aangegeven dat niet de eigendom doorslaggevend is, maar dat het van de doelstelling en de concrete feiten en omstandigheden afhangt hoe een dergelijke  instelling zal kwalificeren. De rechtbank oordeelt in casu op grond van de feiten dat de stichting kwalificeert als anbi. Commentator vraag zich af of deze toets in 2010 anders zou uitvallen. Immers, in 2010 moet de stichting het algemeen nut voor 90% beogen. Denkbaar is dat de stichting niet aan deze eis kan voldoen.